Wyzwania dla branży zbożowej wynikające ze zmian klimatycznych oraz polityki krajowej i Unii Europejskiej – to główny temat Konferencji Zbożowej zorganizowanej w dniach 4-5 grudnia 2025 r. przez Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych w Białce Tatrzańskiej.
Wydarzenie mogło być zrealizowane dzięki dofinansowaniu z Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych.
Podsumowanie, prezentacje, relacje mediów oraz galerię foto z tej konferencji znajdą Państwo tu: www.konferencjazbozowa.pl
W czasie konferencji powołano też komisję wnioskową, której celem było zebranie i opracowanie wniosków i postulatów dotyczących rynku zbożowego w Polsce. Przekazujemy je Państwu:
Wnioski i postulaty z konferencji zbożowej
- Istnieje pilna potrzeba dostosowania infrastruktury portowej w zakresie rozładunku i magazynowania zbóż. Niezbędna jest także modernizacja infrastruktury kolejowej, która umożliwi szybki i sprawny transport płodów rolnych na eksport. Uważamy, że dostosowana infrastruktura portowa i efektywny logistycznie transport kolejowy poprawi organizację i jakość przewozów, obniży koszty co może przyczynić się do wzrostu cen płodów rolnych.
- Rolnicy dostrzegają konieczność rozszerzania wiedzy z zakresu ekonomii, funkcjonowania rynku rolnego, a szczególnie zarządzania oraz oceny ryzyka. Są to kompetencje niezbędne do skutecznego prowadzenia gospodarstwa. Dlatego już na etapie szkół średnich o profilu rolniczym, na uczelniach wyższych oraz w ramach szkoleń dla rolników należy systematycznie przekazywać wiedzę z tych obszarów.
- Konieczne są zmiany w systemie ubezpieczeń płodów rolnych. Potrzebna jest szeroka, otwarta dyskusja nad nowym modelem ubezpieczeń, który realnie zwiększy zainteresowanie rolników. Oczekują oni gwarancji zwrotu kosztów poniesionych na produkcję oraz rzetelnej i obiektywnej oceny strat przez ubezpieczycieli. Ubezpieczenie powinno obowiązywać od momentu podpisania umowy i jej opłacenia. W przypadku przymrozków wiosennych niezbędne jest przesunięcie terminu ubezpieczenia na moment rozpoczęcia wegetacji.
- Zwracamy uwagę na narastający problem szkód wyrządzanych przez dziki oraz konieczność skutecznego kontrolowania i redukowania nadmiernej populacji tych zwierząt.
- Należy zwiększyć wykorzystanie ziarna na cele energetyczne, w szczególności do produkcji biopaliw. Istotnym kierunkiem porządkowania rynku zbożowego jest także wykorzystanie biomasy roślin zbożowych do produkcji biogazu. W tym celu konieczne jest uproszczenie procedur administracyjnych związanych z budową biogazowni w gospodarstwach rolnych. Postulujemy również ułatwienie procedur pozyskiwania certyfikatów umożliwiających spalanie zboża gorszej jakości w energetyce.
- Zwracamy uwagę na niewykorzystany potencjał w zakresie przetwórstwa i eksportu produktów zbożowych przetworzonych. Jego uruchomienie może przyczynić się do wzrostu cen, a tym samym do poprawy opłacalności produkcji.
- Niezbędne jest podejmowanie działań zmierzających do spowolnienia tempa wycofywania substancji aktywnych z rynku środków ochrony roślin, zwłaszcza w sytuacjach, gdy brak jest dla nich skutecznych alternatyw, do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań.
- Konieczne jest upowszechnianie odmian zalecanych do uprawy na podstawie systemu PDO. Można to osiągnąć poprzez zwiększenie liczby praktycznych szkoleń dla rolników oraz intensyfikację działań promocyjnych dotyczących właściwego doboru odmian, z wykorzystaniem danych COBORU (PDO), a także poprzez promocję kwalifikowanego materiału siewnego.
- Rolnicy wykazują duże zainteresowanie udziałem w szkoleniach i spotkaniach informacyjnych dotyczących innowacji oraz nowych technologii w produkcji zbóż. Dostrzegana jest również potrzeba organizacji szkoleń tematycznych z zakresu produkcji nasiennej zbóż jako alternatywy dla produkcji konwencjonalnej, we współpracy z PIN.
- Należy dążyć do jak najszybszego wprowadzenia regulacji unijnych umożliwiających stosowanie Nowych Technik Genomowych (NGT). Stanowią one szansę zarówno dla polskich hodowców, jak i rolników, umożliwiając uprawę nowych, wysokiej jakości odmian odpornych na szkodniki, choroby oraz stresy biotyczne i abiotyczne. Aby NGT mogły być skutecznie wdrażane w polskiej branży zbożowej, konieczne jest zapewnienie firmom hodowlanym i jednostkom naukowym odpowiednich środków na badania i prace rozwojowe. Finansowanie powinno być na tyle wysokie, aby w perspektywie kilku lat rolnicy uzyskali dostęp do nowych polskich odmian.
- Rolnicy potrzebują jasnych i jednoznacznych regulacji prawnych, które będą ich chronić przed nakładaniem kar za działania niezbędne do utrzymania odpowiedniego poziomu produkcji w gospodarstwach.
- Niezbędne jest podejmowanie działań poprawiających gospodarowanie wodą, w tym lepsze wykorzystanie wody opadowej w produkcji polowej poprzez inwestycje w systemy melioracyjne służące nawadnianiu oraz retencji wody.